Van de vrouwen van 18–74 jaar in de EU heeft 17,2% ooit seksueel geweld meegemaakt, verkrachting inbegrepen [CRM51]. Van de vrouwen die geweld meemaakten, meldde 13,9% het bij de politie [CRM51]. Politiecijfers laten dus maar een deel van het beeld zien, en ranglijsten van landen op basis van die cijfers misleiden. Hier lees je wat elke soort statistiek meet en wat ze zegt.

Brief van Frances Appleton Longfellow aan Emmeline Austin Wadsworth, 18 januari 1840
Een handgeschreven brief uit 1840 uit een archief in het publiek domein, hier gebruikt als neutrale illustratie; de cijfers op deze pagina komen uit de genoemde enquêtes en politiereeksen. Photo: Fanny (Appleton) Longfellow (1817-1861) , Public domain

Eén op de drie vrouwen in de EU heeft geweld meegemaakt, en de meesten melden het niet

De beste maatstaf voor hoe vaak seksueel geweld voorkomt is de EU-enquête over gendergerelateerd geweld, uitgevoerd door Eurostat, het Bureau voor de grondrechten van de EU (FRA) en het Europees Instituut voor gendergelijkheid (EIGE). Het veldwerk liep van september 2020 tot maart 2024 en de resultaten verschenen op 25 november 2024 [CRM51]. De enquête vraagt het vrouwen zelf, dus ze hangt niet af van wat de politie registreert.

Drie cijfers uit de enquête:

  • 30,7% van de vrouwen van 18–74 jaar in de EU-27 heeft ooit fysiek geweld of bedreigingen en/of seksueel geweld meegemaakt [CRM51].
  • 17,2% heeft seksueel geweld meegemaakt, waaronder verkrachting en andere ongewenste seksuele handelingen [CRM51].
  • 13,9% van de vrouwen die geweld meemaakten, meldde het voorval bij de politie [CRM51].

Beide eerste cijfers gaan over het hele leven, niet over één jaar. De landen verschillen sterk. Het aandeel vrouwen dat ooit seksueel geweld meemaakte loopt van 41,0% in Zweden tot 3,4% aan de andere kant van de reeks, met Denemarken op 33,3% en Nederland op 28,6% [CRM51]. Zo'n cijfer over het hele leven beslaat alle decennia van het volwassen leven van een vrouw. Het zegt dus net zoveel over het verleden van een land als over het heden, en het zegt niet wat er vorig jaar in een bepaalde straat gebeurde.

Vrouwen van 18–74 jaar die ooit seksueel geweld hebben meegemaakt

source 6
Zweden 41 %
Denemarken 33.3 %
Nederland 28.6 %
EU-27 17.2 %

Slachtofferenquête, veldwerk september 2020–maart 2024; over het hele leven, niet per jaar. Het cijfer voor de EU-27 staat erbij ter vergelijking.

Het aantal door de politie geregistreerde verkrachtingen is gestegen in alle negen landen die het melden

Eurostat publiceert het aantal geregistreerde verkrachtingen per 100.000 inwoners [CRM50]. Voor Italië zijn er geen gegevens. Voor de overige negen landen ligt het cijfer van 2024 in elk geval hoger dan dat van 2015 [CRM50]:

Land, geregistreerde verkrachtingen per 100.000 [CRM50] 2015 2024
België [CRM50] 28,75 40,55
Denemarken [CRM50] 18,57 38,83
Duitsland [CRM50] 8,65 17,09
Frankrijk [CRM50] 19,28 65,95
Ierland [CRM50] 14,24 19,43
Nederland [CRM50] 7,48 13,46
Oostenrijk [CRM50] 13,18 26,29
Spanje [CRM50] 2,65 10,74
Zweden [CRM50] 56,88 88,22

Bron: Eurostat, geregistreerde delicten per 100.000 inwoners [CRM50]. Volgens Eurostat "verschilt" het aantal door de politie geregistreerde misdrijven "sterk binnen de EU, ook als je corrigeert voor de bevolkingsomvang", door verschillen in wetten, in de manier waarop de politie registreert en in de manier waarop misdrijven worden gemeld [CRM3]. De tabel staat bewust op alfabetische volgorde: het is geen ranglijst van hoe vaak verkrachting voorkomt. Daarvoor gebruik je de enquête hierboven.

225 Street 's nachts
Een verlichte stadsstraat bij nacht in de staat New York; het cijfer van 2,1% seksuele victimisatie in Engeland en Wales [CRM52] komt uit een enquête en zegt niets over hoe een straat eruitziet. Photo: Adam Moss from East Amherst, New York, United States , CC BY-SA 2.0

Waarom de geregistreerde cijfers stegen: ruimere wetten en meer aangiftes

Zweden is het duidelijkste voorbeeld. Het land maakte de wettelijke definitie van verkrachting op 1 juli 2016 ruimer, en op 1 juli 2018 trad een wet op basis van instemming in werking [CRM54]. Brå, de nationale raad voor criminaliteitspreventie, zegt dat de ontwikkeling van het aantal aangiftes van verkrachting "deels in verband kan worden gebracht met wijzigingen in de zedenwetgeving" [CRM54]. In 2025 registreerde Zweden 10.014 verkrachtingen, 2% minder dan in 2024 maar 46% meer dan in 2016 [CRM54]. Het aantal aangiftes van seksuele intimidatie was in 2025 11.056, 9% meer [CRM54].

Waarom het aantal aangiftes van verkrachting in Zweden steeg

source 9
  1. 01 1 juli 2016 De wettelijke definitie van verkrachting wordt ruimer.
  2. 02 1 juli 2018 Een wet op basis van instemming (consent) treedt in werking.
  3. 03 2025 10.014 verkrachtingen aangegeven, 2% minder dan een jaar eerder maar 46% meer dan in 2016.

Andere landen laten hetzelfde patroon zien van meer geregistreerde delicten, in reeksen die verschillende dingen tellen:

  • Duitsland: 14.454 [CRM53] gevallen van verkrachting, seksuele dwang en aanranding in bijzonder ernstige gevallen in 2025, 8,5% meer dan in 2024 en 53,3% meer dan in 2019 [CRM53]. Verkrachtingen onder § 177 lid 6–8 van het Duitse wetboek van strafrecht zijn sinds 2018 met ongeveer 71,7% gestegen [CRM53]. De Duitse politiecijfers omvatten strafbare pogingen [CRM53].
  • Frankrijk: 132.300 slachtoffers van seksueel geweld geregistreerd in 2025, 8% meer, waarvan 50.400 verkrachtingen en pogingen tot verkrachting, 9% meer [CRM55].
  • Spanje: 5.363 gevallen van aanranding met penetratie in 2025, 2,8% meer [CRM55].
  • Engeland en Wales: 218.994 zedendelicten in het jaar tot en met juni 2026, 4% meer, en 74.484 verkrachtingen, 2% meer [CRM52]. Volgens de misdaadenquête voor hetzelfde gebied maakte 2,1% van de mensen van 16 jaar en ouder in het jaar tot en met maart 2026 seksuele victimisatie mee [CRM52].

Dit zijn verschillende reeksen met verschillende definities. Lees de tabel hierboven en deze lijst dus niet als één ranglijst. Binnen elk land gaat het geregistreerde aantal omhoog, terwijl de enquête laat zien dat de meeste slachtoffers nooit in een politiestatistiek terechtkomen.

Avond in Ueno Park, 12 april 2025
Een pad in de avond in het Uenopark in Tokio, april 2025; voor geen enkele bestemming in Azië bestaat een seksueel-geweldenquête die met de EU-enquête te vergelijken is, alleen cijfers over moord en doodslag. Photo: Nesnad , CC BY 4.0

Wat dit betekent als je kiest waar je gaat wonen

Als je als vrouw steden vergelijkt, zegt het aantal door de politie geregistreerde verkrachtingen iets over de wetten van een land en over hoe bereid slachtoffers zijn om aangifte te doen, niet over jouw eigen risico. De enquête zegt meer, maar ze gaat over het hele leven en over het hele land. Geen van beide zegt iets over een specifieke wijk. Vraag je bij elk cijfer over een stad eerst af wat het meet en uit welk jaar het komt.

De aangiftecijfers wegen even zwaar als de aantallen zelf. In de EU-enquête meldde 13,9% van de vrouwen die geweld meemaakten dat bij de politie [CRM51]. In een land waar het aantal geregistreerde verkrachtingen stijgt, kunnen dus meer vrouwen aangifte doen, kan de wet meer handelingen omvatten, of allebei. Zweden laat zien hoeveel de definitie het cijfer verschuift [CRM54].

Als je ouder bent: voor deze landen zit er in de bronnen achter deze pagina geen reeks over seksueel geweld tegen kinderen. Scholen, zorg en veiligheid per stad komen aan bod op /nl/for/families/.

Zweden heeft het hoogste enquêtecijfer en het hoogste geregistreerde verkrachtingscijfer in de tabellen hierboven [CRM51][CRM50]. Een breder beeld van waarom mensen het land verlaten staat op /nl/leaving/sweden/.

Waar de vergelijkbare cijfers lager liggen

Eén reeks is tussen landen vergelijkbaar: opzettelijke doding volgens UNODC. Ze zegt niets rechtstreeks over seksueel geweld, maar het is het enige officiële cijfer dat zich laat vergelijken. In 2023 registreerde Duitsland 0,91 per 100.000, Zweden 1,15 en Frankrijk 1,34 [CRM1]. De Verenigde Arabische Emiraten kwamen in 2022 op 0,69 en Maleisië in 2023 op 0,73 [CRM2]. Beide liggen op of onder het niveau van de meeste West-Europese landen. De pagina over de VAE bevat de rest van het veiligheidsverhaal.

Opzettelijke doding per 100.000 inwoners, UNODC

source 2
VAE (2022) 0.69 per 100.000
Maleisië 0.73 per 100.000
Duitsland 0.91 per 100.000
Zweden 1.15 per 100.000
Frankrijk 1.34 per 100.000
Uruguay 11.25 per 100.000

2023, tenzij anders vermeld; VAE 2022. Moord en doodslag is de enige reeks die tussen landen vergelijkbaar is; ze zegt niets rechtstreeks over seksueel geweld.

Het cijfer van Uruguay is 11,25 per 100.000 (2023), hoger dan dat van elk Europees land in de tabel [CRM2]. Als je naar Uruguay kijkt, rust het argument op zorg, verblijfsrecht en belasting, niet op de cijfers over moord en doodslag. Voor geen enkele bestemming is een seksueel-geweldenquête beschikbaar die met de EU-enquête te vergelijken is. Daarom kun je van geen enkele bestemming zeggen dat ze op dit punt veiliger is dan Europa.

Latijnse kathedraal in Lviv
De Latijnse kathedraal in Lviv; Eurostat waarschuwt dat door de politie geregistreerde misdaadcijfers in Europa sterk verschillen door uiteenlopende wetten en registratiepraktijken [CRM3]. Photo: Rbrechko , CC BY-SA 4.0

Meer over criminaliteit en waarom mensen vertrekken staat op /nl/why-leave/crime/ en in het overzicht over criminaliteit. Overweeg je een verhuizing? Het escape plan laat zien waar je begint.