Neem een dinsdag in Antwerpen. Je werkgever betaalt €100 voor jouw dag [S4]. Tegen de tijd dat het op je rekening staat, is er €52,50 naar inkomstenbelasting en sociale premies gegaan [S4]. En dat is vóór de btw op de boodschappen, vóór de accijns op brandstof, vóór de onroerendgoedbelasting op een woning die je misschien nooit kunt betalen. Het is geen slecht jaar en geen slechte regering. Zo ziet de afspraak er al tientallen jaren uit, en in 2025 mat de OESO het hoogste niveau sinds 2016 [S4].

Wat de cijfers zeggen

Begin met het tarief waar iedereen over discussieert: het hoogste marginale tarief op inkomen. In 2026 staat Denemarken bovenaan in Europa met 60,5% [S1], nadat er een nieuwe schijf is bijgekomen voor inkomens boven DKK 2,8 miljoen, waardoor het tarief steeg van 55,9% een jaar eerder [S3]. Frankrijk zit op 55,4%, Oostenrijk op 55,0%, Spanje op 54,0%, België op 53,5%, Portugal op 53,0% en Zweden op 52,3% [S1]. Nederland rekent 49,5%, Ierland 48,0%, Duitsland 47,5% en Italië 47,2% [S1]. Het gemiddelde van de Europese OESO-landen is 43,4% [S2].

Hoogste inkomstenbelastingtarief, 2026

source 1
Denemarken 60.5 %
Frankrijk 55.4 %
Oostenrijk 55 %
België 53.5 %
Nederland 49.5 %
Duitsland 47.5 %
Gemiddelde Europese OESO-landen 43.4 %

Gecombineerde toptarieven van centrale en lokale overheid, inclusief toeslagen; sociale premies komen daar nog bovenop.

Deze cijfers bevatten al de lokale en decentrale heffingen en de toeslagen [S1]. Sociale premies zitten er niet in, en daar zit de andere helft van de rekening.

De OESO meet die andere helft als de "belastingwig": het deel van je totale loonkosten dat de overheid inhoudt aan inkomstenbelasting plus premies van werknemer en werkgever. Voor een alleenstaande werknemer met een gemiddeld loon en zonder kinderen is de wig in België 52,5%, in Duitsland 49,3%, in Frankrijk 47,2%, in Oostenrijk 47,1% en in Italië 45,8% [S4]. Het OESO-gemiddelde is 35,1% [S4]. Een gemiddelde Duitse werknemer is dus geen topverdiener, en toch bereikt ongeveer de helft van wat zijn baan kost hem nooit.

Aandeel van de loonkosten dat naar belasting en premies gaat, 2025

source 4
België 52.5 %
Duitsland 49.3 %
Frankrijk 47.2 %
Oostenrijk 47.1 %
Italië 45.8 %
OESO-gemiddelde 35.1 %

Alleenstaande werknemer met een gemiddeld loon, zonder kinderen. Belastingwig volgens de OESO.

Tel je alles op nationaal niveau bij elkaar, dan int de EU 40,4% van het bbp aan belastingen en netto sociale premies, de eurozone 40,9% [S6]. Denemarken zit op 45,8%, Frankrijk op 45,3% en België op 45,1% [S7]. Ierland, met 22,4%, is de uitzondering die laat zien dat het ook binnen de Unie anders kan [S7].

Waarom het steeds erger wordt

Drie ontwikkelingen wijzen dezelfde kant op.

De eerste is wat er gebeurt met geld waarover je al belasting hebt betaald. Drie Europese landen belasten nog elk jaar het nettovermogen: Noorwegen, Spanje en Zwitserland [S8]. Noorwegen rekent 1% boven NOK 1,9 miljoen, ongeveer €172.710, en 1,1% boven NOK 21,5 miljoen [S9]. De regionale tarieven in Spanje lopen van 0,16% tot 3,5% boven €700.000, en boven €3 miljoen komt er een nationale "solidariteitsbelasting" van 1,7% tot 3,5% bij [S10]. Nederland noemt het geen vermogensbelasting, maar box 3 belast een fictief rendement over alles boven een heffingsvrij vermogen van €59.357 tegen een vast tarief van 36%, ook als je spaargeld dat jaar niets heeft opgeleverd [S11]. Frankrijk schafte zijn vermogensbelasting in 2018 af en hield een variant voor vastgoed: tot 1,5% op bezit van €1,3 miljoen of meer [S12]. België rekent 0,15% per jaar op effectenrekeningen met een gemiddelde waarde van €1 miljoen [S13].

De tweede is wat er gebeurt als je overlijdt. Vierentwintig van de 35 Europese landen die de Tax Foundation onderzoekt, heffen een erfbelasting, nalatenschapsbelasting of schenkbelasting [S14]. In België lopen de tarieven van 3% tot 80%, in Spanje van 7,7% tot 87,6%, in Frankrijk van 5% tot 60% en in Duitsland van 7% tot 50%; de hoogste tarieven gelden voor verre of niet-verwante erfgenamen [S15]. Het Verenigd Koninkrijk neemt 20% tot 40%, Ierland een vast tarief van 33% [S15].

Hoogste tarief erfbelasting

source 14
Spanje 87.6 %
België 80 %
Frankrijk 60 %
Duitsland 50 %
Verenigd Koninkrijk 40 %
Ierland 33 %

Hoogste tarief in de schaal, dat geldt voor verre of niet-verwante erfgenamen; tarieven van 2024.

De derde is de richting. Het toptarief van Denemarken ging in 2026 omhoog, niet omlaag [S3]. De gemiddelde belastingwig in de OESO steeg naar het hoogste punt in negen jaar [S4]. De belastingopbrengst van de EU steeg in één jaar van 39,9% naar 40,4% van het bbp [S6]. Niemand in Brussel, Berlijn of Parijs voert campagne om dit terug te draaien.

Wat het jou kost

Neem het Belgische cijfer als maatstaf, want België staat bovenaan de OESO-lijst: 52,5% van wat jouw werk kost gaat naar de staat [S4]. Duitsland zit drie punten lager op 49,3% [S4]. Bouw je met wat er overblijft iets op, dan belasten Noorwegen en Spanje die stapel elk jaar [S8], en het grootste deel van Europa belast haar opnieuw als je haar doorgeeft [S14].

Er is ook een stillere kostenpost. Een toptarief boven de 50%, wat zeven Europese landen nu hebben [S1], verandert hoe mensen werken. Overuren, een tweede opdracht, het bedrijf verkopen, de promotie aannemen waarvoor je naar een grotere stad moet verhuizen: bij elk van die keuzes is de staat meerderheidsaandeelhouder in de winst. Mensen houden op die keuzes te maken. Dat staat op geen enkele OESO-grafiek, maar je merkt het zelf.

Europa tegenover de plekken waar mensen heen gaan

Europa (2026) Waar mensen uit Europa heen gaan
Hoogste inkomstenbelastingtarief Denemarken 60,5%, België 53,5%, Nederland 49,5%, Duitsland 47,5% [S1] Paraguay 10% vast; VAE 0%; Panama 0% op buitenlands inkomen [S17]
Belasting op wat je al bezit Noorwegen, Spanje en Zwitserland heffen vermogensbelasting; Nederland belast een fictief rendement met 36% [S8][S11] Paraguay: geen vermogens- of erfbelasting; Costa Rica: geen vermogensbelasting [S17]
Belasting op buitenlands inkomen In het grootste deel van Europa belast als wereldinkomen Uruguay: 11 jaar vrijstelling op buitenlands kapitaalinkomen, sinds 2026 aan voorwaarden gebonden; Thailand 0% met het LTR-visum; Maleisië vrijgesteld tot 2036 [S17]
Erfenis België tot 80%, Spanje tot 87,6%, Frankrijk tot 60% [S15] Paraguay geen [S17]; in Europa doen alleen Oostenrijk, Zweden, Noorwegen en Estland dat ook [S16]

Waar het anders is

Paraguay is de eenvoudigste variant: 10% vast tarief op wat je lokaal verdient, 0% op buitenlands inkomen en geen vermogens- of erfbelasting [S17]. Voor iemand die op afstand werkt, een verhuurder met Europese woningen of een gepensioneerde met een pensioen uit het thuisland is de rekensom kort.

Panama heeft een territoriaal stelsel in een economie met de dollar: 0% op al het inkomen uit buitenlandse bron, pensioenen en winsten [S17]. Je verdient aan klanten in Europa, woont in Panama-Stad of Boquete en betaalt daar niets over.

Uruguay biedt nog steeds een vrijstelling van 11 jaar op buitenlands kapitaalinkomen, maar sinds 1 januari 2026 alleen voor inwoners die vastgoed boven ongeveer USD 2,08 miljoen bezitten, ongeveer USD 104.000 per jaar investeren of 183 dagen of meer per jaar in het land verblijven; wie dat niet doet, betaalt 12% over buitenlands inkomen [S17]. De reputatie als het Zwitserland van Zuid-Amerika, met stabiele wetgeving en bescherming van eigendom, staat nog overeind; de belastingvakantie heeft nu wel een toegangsprijs.

De VAE heffen in 2026 nog steeds 0% inkomstenbelasting voor personen, met 5% btw [S17]. Dubai is niet goedkoop om te wonen, maar het geld dat je overhoudt is het hele punt.

Costa Rica is ook territoriaal, met volledig vrijgesteld buitenlands inkomen en geen vermogensbelasting [S17], en Argentinië kent voor nieuwe inwoners geen vermogensbelasting op buitenlandse bezittingen [S17]. Dat telt als je met een beleggingsportefeuille uit Spanje of Noorwegen vertrekt.

Als je ...

Eén kanttekening: als je vertrekt, houdt de Europese belasting niet op de dag dat je aankomt. Elk land heeft zijn eigen toets voor wanneer je geen inwoner meer bent, en sommige landen belasten de winsten die je nog niet hebt verzilverd bij vertrek. Dat hangt af van je paspoort, je bezittingen en je bestemming, en het is het eerste wat we in een adviesgesprek doornemen.