Ben je 30 en werk je in Kopenhagen, dan is de toekomstige normale pensioenleeftijd voor jou volgens de OECD 74 [PE5]. In Duitsland vervangt het staatspensioen 53,3% van het nettoloon van een gemiddelde verdiener [PE2], tegenover een OECD-gemiddelde van 63,2% [PE1]. Later en minder is de richting in het grootste deel van Europa. Het pensioen zelf kun je ook ergens anders uitgeven.

Engelenbeeld, Martelarenplein 3
Een beeld op het Martelarenplein in Brussel, in het land waar de normale pensioenleeftijd van 65 naar 67 gaat. Photo: Dr Les (Leslie - Leszek) Sachs from Brussels, Belgium , CC BY 2.0

De pensioenleeftijd gaat bijna overal omhoog

De OECD rekent met een "normale pensioenleeftijd": de leeftijd waarop je een volledig pensioen zonder korting krijgt na een loopbaan die op je 22e begint. Dat is een eigen rekenmodel van de OECD, dus het kan afwijken van de wettelijke leeftijd in jouw land. In 2024 was het gemiddelde voor mannen in de OECD 64,7 [PE6]. Voor wie in 2024 gaat werken is het 66,4 volgens de huidige wet [PE6].

De verschillen tussen landen zijn groot. Voor iemand die nu de arbeidsmarkt op komt, is de toekomstige normale leeftijd volgens de OECD 74 in Denemarken, 70 in Italië, Nederland en Zweden, 68 in het Verenigd Koninkrijk, 67 in Duitsland en België, 66 in Ierland en 65 in Frankrijk, Spanje en Oostenrijk [PE5]. Negen landen koppelen de leeftijd aan de levensverwachting: Denemarken, Estland, Finland, Griekenland, Italië, Nederland, Portugal, Slowakije en Zweden [PE7].

De wettelijke leeftijden laten zien hoe dat in de praktijk gaat:

  • Duitsland: 67 voor iedereen die in 1964 of later is geboren [PE10].
  • Nederland: 67 in 2027, daarna 67 jaar en 3 maanden vanaf 2028 [PE9].
  • Denemarken: 67 tot 2030, daarna 68, vanaf 2035 69 en vanaf 2040 70, zoals in mei 2025 is gestemd [PE8].
  • Spanje: 66 jaar en 10 maanden in 2026, 67 vanaf 2027 [PE13].
  • Verenigd Koninkrijk: 67 voor wie op of na 6 maart 1961 is geboren [PE12].
  • Frankrijk: het wettelijke minimum is 62 jaar en 9 maanden voor wie tussen 1 januari 1963 en 31 maart 1965 is geboren, en 64 voor wie op of na 1 januari 1969 is geboren [PE11].

De leeftijd blijft opschuiven

source 8
  1. 01 Nederland, 2027 AOW-leeftijd 67 [PE9]
  2. 02 Nederland, 2028 AOW-leeftijd 67 jaar en 3 maanden [PE9]
  3. 03 Denemarken, 2030 Folkepension-leeftijd 68, vanaf 2035 69 [PE8]
  4. 04 Denemarken, 2040 Folkepension-leeftijd 70 [PE8]

In de grote economieën is de uitkering lager

Langer doorwerken zou minder pijn doen als het pensioen aan het eind royaal was. De OECD gebruikt hiervoor het netto vervangingspercentage: het pensioen als aandeel van je nettoloon vlak voor je met pensioen gaat. Voor een gemiddelde verdiener met een volledige loopbaan is dat 96,0% in Nederland, 86,8% in Oostenrijk, 86,3% in Spanje en 79,0% in Italië [PE2]. In Frankrijk is het 70,0%, in het Verenigd Koninkrijk 54,2%, in Duitsland 53,3% en in Ierland 33,7% [PE2].

Hoeveel van je loon het staatspensioen vervangt

source 2
Nederland 96 % van het nettoloon
Oostenrijk 86.8 % van het nettoloon
Spanje 86.3 % van het nettoloon
Italië 79 % van het nettoloon
Denemarken 77.1 % van het nettoloon
Frankrijk 70 % van het nettoloon
Zweden 66.3 % van het nettoloon
OECD 63.2 % van het nettoloon
België 61.1 % van het nettoloon
Verenigd Koninkrijk 54.2 % van het nettoloon
Duitsland 53.3 % van het nettoloon
Ierland 33.7 % van het nettoloon

Gemiddelde verdiener, volledige loopbaan, verplichte stelsels, OECD Pensions at a Glance 2025.

Duitsland zit ruim onder de 63,2% van de OECD [PE1]. De OECD wijt dat aan de duurzaamheidsfactor en zegt dat het percentage ongeveer 5 punten hoger zou liggen als die factor blijvend werd opgeschort [PE3]. Met vrijwillig privé sparen van 4% van het loon over een volledige loopbaan komt het op 68,0% [PE3]. Ook in de landen met hoge percentages stijgt de leeftijd waarop je ze krijgt.

Krankenhaus am Urban, oudbouwterrein Berlijn 2014-01
De oudere gebouwen van het Krankenhaus am Urban in Berlijn, een stad waarvan de gepensioneerden anders worden belast zodra ze naar het buitenland verhuizen. Photo: LezFraniak , CC BY-SA 4.0

Minder werkenden per gepensioneerde dwingt stelsels de uitkering te verlagen

De druk is rekenkundig. In 2024 had Italië 42,0 mensen van 65 jaar of ouder per 100 mensen van 20 tot 64 jaar [PE21]. De OECD-projectie voor 2054 is 76,6 [PE21]. Spanje gaat van 34,9 naar 76,2, Duitsland van 39,8 naar 59,7 en de EU27 van 36,0 naar 59,6 [PE21].

Volgens het Ageing Report 2024 van de Europese Commissie zou vergrijzing alleen al de overheidsuitgaven aan pensioenen tot 2070 met 6,1 procentpunt van het bbp laten stijgen [PE20]. Bij ongewijzigd beleid blijven de uitgaven in de EU ongeveer gelijk: 11,4% van het bbp in 2022 en 11,8% in 2070 [PE18]. Ze blijven gelijk doordat het gemiddelde pensioen daalt van 43% van het gemiddelde loon in 2022 naar 36% in 2070 [PE19]. De Commissie zegt zelf dat een sterke daling van de toereikendheid "politiek onhoudbaar" kan zijn [PE19]. Voor de overheden blijven dus twee hefbomen over: een hogere leeftijd en hogere premies.

Op sommige plekken zijn de premies al hoog. Werknemers- plus werkgeversbijdragen waren in 2024 33,0% van het brutoloon in Italië, 28,3% in Spanje en 27,8% in Frankrijk [PE16]. Duitsland zat op 18,6% en het effectieve OECD-gemiddelde op 18,8% [PE16]. Duitse werknemers betalen dus ongeveer het OECD-gemiddelde en krijgen, zoals hierboven te zien is, een lager percentage terug.

2 Boulevard Haussmann, Parijs 01
Boulevard Haussmann in Parijs, in het land waar de wettelijke minimumpensioenleeftijd afhangt van je geboortejaar. Photo: Neoclassicism Enthusiast , CC BY-SA 4.0

Wat dat betekent voor een Duits of Nederlands pensioen

Neem het Duitse geval in je eigen cijfers. Een gemiddelde verdiener krijgt 53,3% van het nettoloon uit het staatsstelsel [PE2]. Om op 68,0% te komen heb je vrijwillig privé sparen nodig over een hele loopbaan [PE3]. Het staatspensioen alleen laat een gat dat je uit spaargeld moet vullen.

Vertrekken doet het pensioen niet verdwijnen, maar verandert wel de belasting erover. Een Duits pensioen wordt wereldwijd uitbetaald, en sinds 1 oktober 2013 maakt nationaliteit geen verschil meer voor het bedrag [PE25]. Zonder Duitse woonplaats val je echter onder beperkte belastingplicht en word je belast zonder basisvrijstelling [PE22]. In Duitsland is die vrijstelling € 12.348 voor 2026 [PE23]. Je kunt aanvragen om als onbeperkt belastingplichtige te worden behandeld als meer dan 90% van je wereldinkomen in Duitsland wordt belast, of als het inkomen dat daar niet wordt belast niet hoger is dan die vrijstelling [PE23].

Verdragslanden veranderen dit. Op de officiële Duitse lijst van landen waar Duitsland je Duitse pensioen niet belast staat Thailand. Argentinië, Uruguay, Costa Rica, Panama, Maleisië en Paraguay staan er niet op, dus controleer het verdrag voor jouw soort pensioen voordat je je vastlegt [PE24].

Wat er met een Duits pensioen gebeurt als je verhuist

source 19
  1. 01 In Duitsland Belast met een vrijstelling van € 12.348 (2026) [PE23]
  2. 02 In het buitenland Beperkte belastingplicht, geen basisvrijstelling [PE22]
  3. 03 Verdragsland op de lijst Thailand: het land waar je woont heft de belasting, Duitsland niet [PE24]

De Nederlandse AOW werkt anders. Elk verzekerd jaar bouwt 2% van de volledige AOW op [PE26]. Elk onverzekerd jaar kort de AOW met 2% als je in het buitenland woont, en je kunt de SVB tot een jaar na vertrek om vrijwillige verzekering vragen [PE26]. De AOW wordt in het buitenland uitbetaald, en of Nederlandse loonheffing wordt ingehouden hangt af van het belastingverdrag [PE27].

Waar een pensioen verder reikt

De tabel zet Europa naast de plekken op onze lijst waar gepensioneerden naartoe gaan.

Maatstaf Europa Bestemmingen
Pensioenleeftijd die een 30-jarige moet verwachten Denemarken 74, Italië, Nederland en Zweden 70, Verenigd Koninkrijk 68 [PE5] Het Non-O-pensioenvisum van Thailand begint vanaf 50 jaar (regel van onze site) [PE32]
Brits staatspensioen stijgt elk jaar Ja in de EER en Zwitserland [PE28] Nee in Panama, Costa Rica, Thailand, Maleisië, Uruguay, Paraguay of Argentinië; het blijft op het eerst uitbetaalde bedrag [PE29]
Duits staatspensioen belast na de verhuizing Duitsland: ja, met de vrijstelling van € 12.348 (2026) [PE23] Thailand: geen Duitse belasting [PE24]. De andere staan niet op de lijst, en Duitsland belast zonder vrijstelling tenzij het verdrag anders zegt [PE22]
Lokale belasting op een buitenlands pensioen (regels van onze site) Europa belast de pensioenen van inwoners Panama en Costa Rica 0%; Uruguay 0% gedurende 11 jaar; Paraguay 0%; Maleisië vrijgesteld tot 2036 [PE32]
Instapeis pensioenvisum n.v.t. Panama en Costa Rica USD 1.000 per maand aan pensioen; Thailand THB 800.000 deposito of THB 65.000 per maand (regels van onze site) [PE32]; Maleisië USD 150.000 vaste deposito [PE31]

De belastingregels in de vierde rij zijn beweringen van onze eigen site. De bestemmingspagina's controleren ze aan de hand van officiële bronnen.

Waar het anders is

Panama. Onze site beschrijft een territoriaal stelsel, met 0% op inkomen, pensioenen en winsten uit het buitenland [PE32]. Het Pensionado-visum begint bij een levenslang pensioen van USD 1.000 per maand [PE32]. Lees de pagina over Panama, of de pagina over Boquete als je een specifieke plaats zoekt.

Costa Rica. Ook territoriaal, met volledig vrijgesteld buitenlands inkomen, en een Pensionado-route met USD 1.000 per maand aan levenslang pensioen [PE32]. Lees de pagina over Costa Rica.

Münster, WestLotto -- 2013 -- 3296
Een straat in Münster, Duitsland, waar wie in 1964 of later is geboren 67 moet zijn voordat het volledige staatspensioen ingaat. Photo: Dietmar Rabich , CC BY-SA 4.0

Thailand. Het Non-O-pensioenvisum begint vanaf 50 jaar met THB 800.000 op een depositorekening of een maandinkomen van THB 65.000 [PE32]. De LTR-route "Wealthy Pensioners" vraagt USD 80.000 aan jaarlijks passief inkomen, vanaf 50 jaar [PE32]. Thailand is ook de enige bestemming op onze lijst die op de Duitse lijst van landen zonder Duitse belasting staat [PE24]. Zie de pagina over Thailand.

Maleisië. Het officiële MM2H Silver-niveau vraagt een vaste deposito van USD 150.000 en een woning van RM600.000 of meer, die je 10 jaar aanhoudt [PE31]. Je krijgt een verlengbare verblijfspas van 5 jaar [PE31]. Onze site zegt dat buitenlands inkomen tot 2036 is vrijgesteld [PE32].

Eén ding om rekening mee te houden als je Brit bent: geen van deze landen betaalt de jaarlijkse verhoging van het staatspensioen [PE29]. Je pensioen blijft daar op het bedrag dat voor het eerst werd uitbetaald.

Als je dicht bij je pensioen zit

Ga je met pensioen op een pensioen dat je al hebt opgebouwd, lees dan de gids voor gepensioneerden over visa, fiscale woonplaats en hoe je in het buitenland je uitkering krijgt. Vertrek je vóór de officiële leeftijd en leef je van spaargeld, dan is de gids voor vervroegd gepensioneerden de juiste. In beide gevallen maken we het plan op basis van je eigen pensioenoverzicht. Begin met het escape plan of bekijk onze diensten.

Andere zaken die meespelen bij de beslissing staan bij kosten van levensonderhoud en wonen.